Isparta Halı Yıkama

Isparta halısı dokumasının çok fazla sık olmaması ancak; yetkisi ve atkısı pamuk içerikli olup düğümleri ise yünden yapılır. Florar ve ince desen kapsamaktadırlar. Dokuma sıklığı nedeniyle Hereke halılarına göre daha kabadırlar.

Isparta'nın en önemli çiçeği gül desenleri sembol olarak halılarda çok fazla yansıma bulmuştur. Gül motiflerinin yanında; kuş, ibrik, çiçek, yaprak, şamdan ve kelebek gibi halının çaprazında ve tamamında kullanılmaktadır.

Isparta halıları boyutlarına bakılarak geleneksel adlar konmuştur. Küçük boylar paspas, seccade, çeyrek ve yolluktur. Büyük boylar ise; kelle, taban ve büyük tabandır.

Isparta halıları çoğunlukla; kiremit kırmızısı, camgöbeği, lâcivert, kirli sarı, mavi, yağ yeşili, sarı yeşil, kırık beyaz ve bej rengi olarak kullanılmaktadır. Motif kenarlarında indrigo mavi, siyah ve kahve rengi kullanılmaktadır. Halının gövdesi ise beyaz ya da lacivert olarak tasarlanıp dokunmaktadır. Bazı yolluklar ve taban halılarında düz ve tek renk kullanılabilmektedir. Lacivert ve beyaz zemin üzerine bezeme ve motif uygulamaları da yapıldığı görülmektedir. Isparta yöresinin tüm kültürünü ve özelliklerini motiflerde ve bezemelerde görmek mümkündür. Dönümlü, Serpme güllü, , Naklemeli, Baş göbek, Düz ve Köşe Göbek, Isparta halının motiflerinin isimlerindendir.

Isparta halılarının genel motifi olan çiçekler gül, menekşe ve mine çiçekleri her şekilde halının içerisine yerleşmiş gibidir. Bazen zemin ve bordürler birbirine zıt renklerden oluşabilmekte ve güçlü bir renk kullanılarak bordür ortaya çıkarılabilmektedir. Isparta halıları genelde kaba bir dokuma içermesi açısından fazla ağır olabilmektedir.

Isparta halısı; el dokuma halılarının yıkanması ve yıkanırken zarar görmemesi açısından çok özen isteyen bir dokuması vardır. Bundan ötürü özenle ve titizlikle yıkama hizmeti veren firmaları tercih etmeniz yerinde bir karar olacaktır.

Isparta Halısının Tarihi
Isparta halısının tarihi Anadolu'ya yerleşen ilk Türk oymaklarına kadar dayanır. Türkmen halıları olarak daha o yıllarda dokunmaya başlanmıştır. 1274 yılında hayata veda eden Mağribli İbni Said, bir eserinde Isparta ve çevresinde Türkmen boylarının yaşadığını ve Türkmen halılarını dokuduklarını anlatmıştır. 12.yüzyıldan sonra Isparta'ya yerleşen oymakların geleneksel düğümlü ve düz yaygıları yaptığına dair belgelenmemesi Isparta halıcılığının sadece günümüz kültürüne bağlı kalmasını sağlamıştır.

17 yüzyılda Anadolu'da seyahat eden İngiliz Rahip Arundel Eğirdir taraflarında gezerken o yörenin halı dokumasını bazı sözleriyle anlatmıştır. Düğümlerin ve motiflerin güzelliğinden ve kültürün ne kadar önemli olduğuna dair vurgular yapmıştır.

19.yüzyıl ortalarına değin Avrupa ülkelerine halı ticaretini Osmanlılar yapmışlar. İngilizlerin ipliklerini alıp Uşak ve Isparta yörelerinde halı dokutarak oldukça fazla ticaret yapmışlardır. 19. yüzyıl sonlarında Isparta'da bir halı fabrikasının olduğuna dair kanıtlar Prof.Önder Küçükerman'ın bir kitabında yayınlanmıştır. Isparta'da halıcılık tam anlamıyla 1890-1930 lu yılları arasında büyük bir halıcılık rekabeti baş göstermiştir. Doğruca İngiltere üzerinden ihracata başlanmış ama engellenmiştir.

1924 yılında Isparta İplik Fabrikası kurularak ilk halıcılığın gerçek anlamda ilerlemesi için adım atılmıştır. Daha sonra 1943 yılında Sümerbank'a devredilen 1990 da da Sümer Halı Fabrikası olarak üstlenmeye başlanmıştır.

Isparta'da düz dokuma kilimlerde 12. Yüzyıldan itibaren bu kültürde yerini almıştır. Yörüklerin dokuduğu keçe kilimler ve yaygılar yaylaların kültürünü ve doğasını da yansıtmaktadırlar.