Yörük Halı Yıkama, Bakım ve Tamiri

Geçmişten bu güne Yörük halıları, Anadolu'da belli dönemlerde ve bölgelerde belli başlı isimlerle çıkmıştır. Ve dünyada oldukça isim yapmış halılardır. Ülkemizde çok fazla yörede kendine has desenleri ve dokumasıyla çok fazla çeşide sahip Yörük halılarıbulunmaktadır.

Yörük halılarının temel motifleri; yörelere göre değişiklik göstermektedir. Aşk hikayeleri,önemli olaylar, farklı canavar motifleri, koç boynuzu, kelebek, kartal, kırkayak, yıldız, hayat ağacı, çiçekler, çınar yaprağı, çam kozalağı,ısırgan, mızrak yanışı, pıtırak, boncuk, göz ve daha bir çok motif halılarda yeniden hayat buluyor. Genelde yörük halılarında kullanılan renkler kırmızı, mavi ve kara kırmızı olarak ortaya çıkıyor.


Yörük halılarının genelde dokunmakta olduğu yerler İzmir, Manisa, Çanakkale, Konya, Milas, Kayseri, Sivas, Kars, Kırşehir, Balıkesir ve Malatya'dır.

Türkmen ve Yörük aşiretlerinin halıları diye farklı sınıflandırmalar içerir. Bunlara en güzel örnekler ise; Yağcı Bedir Halıları, Sındırgı ve Bergama Yağcı Bedir olarak vardır. Aşiretlerin konakladığı yere göre adlandırılmıştır. Farklı desenler işlense bile genelde renkler açısından benzerdirler. Kahve, beyaz ve kırmızı kullanılan renklerdir.Geometrik ve kartal motifleri de çok kullanılan motiflerdir.Küçük motiflerde yeşil ve turuncu renklerde kullanılmıştır.

Döşeme Altı-Antalya yörük halıları; karakteristik bir dokuma hakimdir. Kullanılan renkler; parlak kırmızı beyaz ve mavidir. Motifler ise; bolluk bereket, hayat ağacı, başak tohumları, tanrıya ulaşma, temizlik, yükseliş ve inançlardır.

Yunt Dağı Halıları; Manisa'nın kuzey kesiminde yaşayan Yörükler'in dokuduğu halılardır.Kendi ürettikleri boya ve ipliklerle dokurlar.Koyu kırmızı, koyu mavi ve bej renkleri hakimdir. Motifler ise; muska,saç örgüleri, çınar yaprağı,geometrik desenler, çoban aynası, badem çiçeği, sekiz köşeli yıldız, çengel ve anahtardır.

Ayvacık Halıları-Çanakkale; halılarda günlük motifler yer alır anahtar gibi. Genelde hikayelerine göre desenler isimlendirilir. Turnalı, kabak çiçeği, oklu elek, Türkmen gülü, altın tabak, yeşil budak, eski Yörük, baratlı, eli belinde, hayat ağacı, bu desenleren çok kullanılanlardır.Bu yörenin halıları dünyada isim yapmıştır.

Tekeli Yörüklerinin Halıları; teknik dokumalı halı dokuma bu yörede azdır. Kilim ve düz dokunmuş yaygılar daha fazladır. Genelde yastık ve heybe tarzı dokumalar vardır.

Yörük halısı yıkama hizmeti, özenle ve zarar vermeden yıkanması gereken halılardandır. Bu halıların yıkanması hizmeti, tecrübelive bu işin ustası olmuş firmalara teslim edilmesi uygun olacaktır.

Yörük Halılarının Tarihi

Tam net bir tarih bilinmese de Orta Asya'ya uzanan bir geçmişi olduğu söylenmektedir.Göçler sonrası bir çok yere konaklayarak yaşayan Yörük ve Türkmen aşiretlerinin dokuduğu halılar genelde keçi kılından dokumalar olarak çıkmıştır. Göçmen olarak yaşayan bu kültürün; genelde kızları bu dokuma halı işlerini yapmışlar ve sanatsal bir değer oluşturmuşlardır.

Osmanlı döneminde halı dokumaları Yörük ve Türkmen aşiretleri yapıyordu. O zamanlarda İran ve İngiltere'den getirilen ustalar ile Yörük ve Türkmen halı dokuyanların emeklerinin hiçe sayılıp küçümsenmesine neden olmuştur. Makinelerde dokunan halılar gözde olmuş el dokuması halılar ucuz basit işler diye değerlendirerek yozlaşmaya neden olmuştur. El dokuması halılar ise; geri plana atılarak kültürlerinin yavaşlamasıyla yok olma riskini taşımaya yüz tutmuştur. Desen ve motifler küçümsenerek yapılan halıların hiç bir değeri olmadığı Rönesans döneminin verdiği soyutluk ile daha çok ortaya çıkmıştır. O dönemdeki yabancı yayınlar; Türkler'in bu sanatsal halı dokuma işinin hep geriye itilmesi ve yeğlenmesini içeren yayınlar yaparak yok edilmesine aracı olmak için çabalamışlardır. Ve Türk sanatını bölgelere ayırıp o şekilde adlandırmaya başlamışlardır.

Batının 1900 yıllarında yörük halılarının değerini anlamaya başlamasıyla yeni bir isim kazanmıştır.Yörükler o dönemlerde Anadolu'da oturdukları yere ve bölgeye göre isimler alırlardı. Anadolu Yörükleri; İçel Yörüklerive Bursa Yörükleri gibi.

Günümüzde Yörükler Ege ve Akdeniz bölgesinde yoğun olarak bulunmaktadır. Halı dokuma da, artık kültürel değerlerin içerdiği motifleri yüksünmeden kullanarak devam etmektedirler.